واکاوی تجربه های زیسته در مستند جدید ره‌آورد
اثر جدید عماریار به مسئله مهاجرت می پردازد
راه‌نوشت: می‌دانیم که مسئله مهاجرت در سال‌های اخیر به یکی از دغدغه‌های کلیدی جامعه ایران تبدیل شده است. در حالی که بخش عمده‌ای از تولیدات رسانه‌ای و هنری بر پروسه «خروج از کشور» متمرکز بوده‌اند، مستند جدید ره‌آورد با تغییر زاویه دوربین، به سراغ مسیرِ نادیده گرفته شده یعنی «مهاجرت معکوس» رفته است. این مجموعه که محصول «استودیو بادبان» است، هر دوشنبه در پلتفرم عماریار منتشر می‌شود.
«ره‌آورد»؛ چرا نخبگان به ایران بازمی‌گردند؟
ره‌آورد روایت افرادی را دنبال می‌کند که با انگیزه‌های تحصیلی و شغلی به کشورهای اروپایی مهاجرت کرده‌اند. ره‌آورد تلاش می‌کند تجربه این افراد و دلایل و انگیزه‌های بازگشت آنان را مورد بررسی قرار دهد.
در این اثر، تجربه زندگی در خارج از کشور و مواجهه با فضای دانشگاهی و کاری کشورهای مقصد، در کنار دلایل تصمیم به بازگشت قرار گرفته است. سوژه‌های «ره‌آورد» از تجربه شخصی خود در مسیر مهاجرت می‌گویند و درباره تفاوت میان تصور اولیه از زندگی در خارج از کشور و آنچه در عمل با آن مواجه شده‌اند، صحبت می‌کنند. همچنین دلایل بازگشت از جمله تجربه‌های تحصیلی و شغلی، شرایط زندگی و همچنین تعلق به وطن و دغدغه‌های ملی، در گفت‌وگوهای این اثر مورد توجه قرار گرفته است.
شکستن توهم «مدینه فاضله» در غرب
یکی از ابعاد جذاب این مستند، مواجهه سوژه‌ها با تفاوت میان تصورات ذهنی پیش از مهاجرت و واقعیت‌های ملموس در کشورهای مقصد است. دنا کاتوزیان میهمان قسمت اول این برنامه بود. او در بخشی از روایت خود با نقد فضای آکادمیک کشور آلمان، از مواجهه واقعی خود با آنچه در تصوراتش بود، می‌گوید: «آدم فکر می‌کند درس‌ها و شیوه مدیریت خارج از کشور عالی‌ست… اما من رفتم و دیدم فضای دانشگاهی، فضایی خنده‌دار و شبیه به دبستان بود. از ثانیه صفر سیلی به صورتم خورد.»
او همچنین با اشاره به فشارهای روانی ناشی از زیست در کشورهای حامی سیاست‌های خصمانه علیه ایران، می‌افزاید: «برای کسانی که خارج از کشور نظاره‌گر بودند، وحشتناک بود؛ اینکه داری برای کشورهایی کار می‌کنی که از این حمله حمایت می‌کنند و باید خودت را حفظ کنی.»
واکاوی انگیزه‌های بازگشت؛ از تعلق ملی تا مواجهه با واقعیت
محور اصلی این مجموعه، کنکاش در انگیزه‌های درونی و بیرونیِ بازگشت به ایران است. سوژه‌های این مستند، ضمن بازخوانی تجربیات خود در کشورهای مقصد، به این پرسش پاسخ می‌دهند که چگونه در کنار عوامل شغلی و خانوادگی، «تعلق به وطن» و «دغدغه‌های ملی»، تصمیم آن‌ها را برای بازگشت قطعی کرده است.
مستند «ره‌آورد» با تغییر پارادایم نسبت به موج مهاجرت، تلاش دارد تصویری واقع‌گرایانه و بدون شعار از زیستِ ایرانیان در خارج از کشور و چالش‌های هویتی-شغلی آنان ارائه دهد. مخاطبان می‌توانند برای تماشای این مستند و پیگیری روایت‌های جدید از مهاجرت معکوس، هر دوشنبه به پلتفرم «عماریار» مراجعه کنند.