دوربین روی آب‌های خلیج فارس

. مستند سریالی «جزایر متحرک ایرانی» به کارگردانی میثم دره‌شولی، دقیقاً روی همین لایه دست گذاشته است؛ روایتی پنج‌قسمتی از شناورهای نظامی ایران که در ادبیاتِ استراتژیک، حکم همان «جزایر متحرک» را دارند.

باید توجه کرد که ساخت و تدوینِ این مجموعه را در دورانی پشت سر گذاشته‌اند که به آن را «جنگ رمضان» می‌نامیم. در روزهایی که فضای رسانه‌ای پر از شایعه و جنگ روانی بود، دره‌شولی و تیمش پشت میز تدوین مستند بودند. با این وجود این اثر از آن دست تولیداتی است که تکلیفش با خودش روشن است.

آثار نظامی و دفاعی در سینمای مستند معمولا مشکل ریتم دارند که گاها به پاشنه‌آشیلشان بدل می‌شود؛ به طوری که بی‌صبری مخاطب برای رسیدن به تیتراژ پایانی غیر قابل انکار است. جزایر متحرک ایرانی اما همین‌جا ورق را بر‌می‌گرداند. این مجموعه با قسمت‌های کوتاه‌ و لقمه‌ای تلاش کرده مخاطب را پای حرفش بنشاند.

از سوی دیگر نریشنِ مستند نیز همانی است که باید باشد. لحنِ گوینده با بافتِ تصویر چفت شده؛ نه آن‌قدر اغراق‌شده که توی ذوق بزند، نه آن‌قدر بی‌حس که شبیه گزارش‌های هواشناسی شود. علاوه بر آن، برگ برنده اصلی این مستند، آرشیو است. دره‌شولی به تصاویرِ باکیفیت و دست اولی دسترسی داشته و همین، کار مستند را برای جذب و نگه داشتن مخاطب راحت‌تر کرده است.

چرا باید «جزایر متحرک ایرانی» را دید؟

در روزگاری که میدان جنگِ روایت‌ها سنگین‌تر از پیش شده، ساختن مستندهایی اینچنینی یک ضرورتِ رسانه‌ای است. امروز، هر جبهه‌ای که بتواند روایتِ درست و مستدل از توانمندی‌های خود ارائه دهد، پیروز میدان است. «جزایر متحرک ایرانی» درست در نقطه حساسِ این جنگ قرار می‌گیرد؛ جایی که هدف، تنها نمایشِ یک تجهیزات نظامی نیست، بلکه اثباتِ این واقعیت است که ایران در حوزه امنیتِ دریایی، صاحبِ حق و قدرتِ تداوم است.

این مستند با تکیه بر واقعیت‌های میدانی، تلاش می‌کند آن تصویرِ کاذبِ “بی‌ثباتی” را که دشمن مدام در رسانه‌ها می‌سازد، با نمایشِ حضورِ مستمر و رو به جلوی نیروهای دریایی در خلیج فارس، به چالش بکشد. در واقع، این اثر تلاش می‌کند با زبانِ تصویر، روایتِ قدرت را جایگزین روایتِ ضعف کند.

میثم دره‌شولی و تیمش در شرایطی سخت، اثری جمع‌وجور، استاندارد و قابلِ دفاع تولید کرده‌اند که هم سندِ بصریِ توانِ دریایی کشور است، هم به زبانِ تصویر حرف می‌زند، نه بیانیه. اگر می‌خواهید بدانید شناورهای ایرانی چطور روی آب‌های خلیج فارس اقتدار آفریده‌اند، این پنج قسمت ارزشِ دیدن دارد.

در نهایت، «جزایر متحرک ایرانی» اثری است که با درک درست از زمانه و نیازِ رسانه‌ای ساخته شده است. اگرچه در برخی بخش‌ها می‌تواند از نظرِ لحن و عمقِ فنی، گام‌های بلندتری بردارد، اما همچنان در زمره مستندهای ارزشمندی است که تلاش می‌کنند داستانِ اقتدارِ دریاییِ ایران را ثبت و روایت کنند.