در دیدهبان این هفته بررسی کردیم
مردم مبعوث شده در قاب سینمای مستند
آثاری که چند شاخصه مهم داشتند؛ نخست آن که بخش عمدهای از آنها سریالی و در اپیزودهای کوتاه منتشر میشدند و مشخصا، فرآیند تدوینشان را به سرعت طی کرده بودند. در وهلهی بعدی نیز، سوژه و محوریت آنها مورد توجه گرفت که بیشتر بر پایه مردمنگاری و به تصویر کشیدن روحیه همبستگی در میان مردم بود. در اولین گزارش از دیدهبان، تلاش کردیم چند قاب ارزشمند از این جنس را معرفی کنیم.
سپیدار؛ ایستاده مثل ایران
مستند سپیدار، یکی از نخستین مستندهایی بود که با آغاز جنگ رمضان در اپیزودهای کوتاه بیست تا سی دقیقهای تولید و پخش شد و پس از مدت کوتاهی با استقبال مردم و اهالی رسانه مواجه شد. این مستند تلاش میکند گوشهای از سایه سنگین جنگ که بر سر شهر افتاده را در قاب دوربین خود جای دهد. سپیدار البته به نمایش ساختمانهای تخریبشده بسنده نکرده است و تلاش میکند حضور مردم و مقاومت و ایستادگی بینظیر آنها در شرایط جنگی را نیز به تصویر بکشد.المیرا شریفی مقدم که از مجریان نامآشنای صداوسیما به شمار میرود، کار روایتگری را در این مستند برعهده گرفته است. از این رو، همچنین سازمان هنری و رسانهای اوج با همکاری شبکه دو سیما تولیدکنندگان آن هستند
پای کار ایران در روایت مردم
حاج حسین یکتا را خیلیها میشناسند. او را بارها در برنامههای گوناگون تلوزیونی دیدهاید و اگر پای ثابت سفرهای راهیان نور باشید، حتما گوشتان با روایتگریهای او از روزهای دفاع مقدس آشناست. حالا حاج حسین، در جنگ رمضان نیز سنگر روایتگریاش را رها نکرده و پابهپای تیم مستندساز «روایت مردم» به میان خرابههای حاصل از جنگ آمده است.روایت مردم اما در دو قسمت نخستش، حضور چهرههای دیگری را نیز به همراه داشت؛ زهرا چخماقی خبرنگار صداوسیما و محمود حبیبیکسبی، شاعر. در خلاصه این مستند آمده است: «خون ما، مرزهای ایران و تن ما، جان ما پدافندش...»
سفری کوتاه در مرزهای ایران
«مرزداران» از دیگر مستندهاییست که این روزها همقدم مردم شده و تلاش میکند تصویری از صبر و ایستادگی آنها را ثبت کند. این مستند روایتی کوتاه از مقاومت دلیرمردان و شیرزنان مرزنشین جنوب ایران مقابل دشمن در روزهای جنگ رمضان است. هدف از تولید این مستند نمایش گوشههایی از تلاش افرادی است که در شرایط دشوار اقلیمی و جغرافیایی، مسئولیت پاسداری از مرزها را بر عهده دارند. مرزداران با روایتهای میدانی و بازتاب واقعیتهای روزمره این مجموعهها، در تلاش است تصویر دقیقتری از وظایف و چالشهای آنان ارائه دهد. گرچه مرزداران در اپیزودهای کوتاه و ده دقیقهای تولید و تدوینشده است؛ اما اهمیتش از آن روست که از تهران خارج شده و به مناطق جنوبی کشور رفته است. جایی که مفاهیمی چون جنگ و پایداری چهره دیگری دارند. این اثر در برخی از اپیزودهایش نیز قابهای بینظیری از حضور مردم را ثبت کرده است.
ستارهباران در خیابان
این اثر نیز نمایی نزدیک از حضور مردم در عرصه مبارزه و حماسه است. ستارههای میدان اپیزودهای بسیار کوتاه دو الی سه دقیقهای دارد و سوژههای خاص و بکر هرشب را شکار میکند. سوژههایی که این شبها در خیابان زیاد به چشمهای ما آمدهاند. فصل اول این مستند، در خیابانهای آذربایجان و ارومیه تصویربرداری شده است.
در پایان باید یه این لیست، نام دو مستند کوتاه را هم اضافه کرد. «قیام قلم»؛ داستان پیرمردی که هنرش را کنار جاده، به پای ایران اسلامی گذاشته و بر پارچهها و پلاکاردها نقش همبستگی میزند. همچنین مستند «مرد جنگ» که جستاری کوتاه است برای دلیرمردان کُرد، که در این روزها بر مرزهای ایران ایستادهاند. این دو مستند، زمانی کوتاه و چند دقیقه را به خود اختصاص دادهاند؛ اما با این وجود گامی بلند در ثبت تصاویری برای تاریخ شفاهی ایران به شمار میروند.
بسته مستند «دیدهبان» تلاشیست از سوی تیم راهنوشت، برای ارج نهادن به رسالت سینمای مستند، یعنی «آگاهیبخشی و بازنمایی حقیقت». این بسته مستند هر دوشنبه از سایت راهنوشت منتشر خواهد شد.